Konstytucje w II RP

19:56

Mała Konstytucja (20.02.1919):
- najwyższą suwerenną i ustawodawczą władzą był Sejm Ustawodawczy;
- najwyższym przedstawicielem państwa i najwyższym wykonawcą uchwał Sejmu w sprawach cywilnych i wojskowych był Naczelnik Państwa, który współdziałał z Rządem powołanym przez siebie po porozumieniu z Sejmem;
- na czele Rządu stał Prezydent Ministrów (egzekutywa otwarta);
- Naczelnik Państwa oraz Rząd byli odpowiedzialni przed Sejmem za sprawowanie swego urzędu (system parlamentarno-gabinetowy).

Konstytucja marcowa (17.03.1921):

 
- zawierała siedem rozdziałów: 
* Rzeczpospolita
* Władza ustawodawcza
* Władza wykonawcza
* Sądownictwo
* Powszechne prawa i obowiązki
* Postanowienia ogólne
* Postanowienia przejściowe;
- zniosła stan szlachecki;
- zakazała pracy zarobkowej dzieciom poniżej 15 roku życia;
- zapewniła dostęp do bezpłatnej edukacji w szkołach państwowych i samorządowych;
- wprowadziła obowiązek szkolny na poziomie "początkowego wykształcenia";
- podkreśliła rolę społeczeństwa obywatelskiego (art. 104, art. 107 i art. 108);
- zakaz podwójnego obywatelstwa;
- forma rządów: republika parlamentarna;
- system rządów: parlamentarno-gabinetowy;
- zasada zwierzchnictwa narodu;
- zasada trójpodziału władzy;
- zasada równości wobec prawa;
- bikameralizm: Sejm i Senat;
- władzę wykonawczą sprawował Prezydent Rzeczypospolitej wybierany przez Zgromadzenie Narodowe bezwzględną większością głosów na okres lat siedmiu, a także Rada Ministrów pod przewodnictwem Prezesa (egzekutywa otwarta);
- Prezesa Rady Ministrów mianował i odwoływał Prezydent;
- czynne prawo wyborcze- do Sejmu: od 21 roku życia, do Senatu: od 30 roku życia;
- bierne prawo wyborcze- do Sejmu: od 25 roku życia, do Senatu: od 40 roku życia;
- powołano Trybunał Kompetencyjny mający rozstrzygać spory między władzami administracyjnymi a sądami;
- powołano NIK;
- prawo inicjatywy ustawodawczej przysługiwało Rządowi i Sejmowi;
- Prezydent Rzeczypospolitej mógł rozwiązać Sejm za zgodą 3/5 ustawowej liczby członków Senatu.

Nowela sierpniowa do Konstytucji (02.08.1826):
- uprawnienia Prezydenta do rozwiązywania Sejmu i Senatu na wniosek Rady Ministrów;
- uprawnienia Prezydenta do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy.

Konstytucja kwietniowa (23.04.1935):

- zawierała 14 rozdziałów i 81 artykułów;
- wprowadziła dekrety Prezydenta Rzeczypospolitej, Prezydent zyskał kompetencje ustrojodawcze;
- forma rządów: republika autorytarna (cezarystyczna);
- zasada zwierzchnictwa prezydenta;
- Prezydent był odpowiedzialny jedynie przed Bogiem i historią;
- zasada jednolitości i niepodzielności władzy;
- Prezydent Rzeczypospolitej, jako czynnik nadrzędny w Państwie "harmonizował działania naczelnych organów państwowych";
- Parlament stracił kompetencje elekcyjne;
kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej wybierało Zgromadzenie Elektorów składające się z Marszałka Senatu jako przewodniczącego, Marszałka Sejmu jako jego zastępcy, z Prezesa Rady Ministrów, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych oraz 75 elektorów, wybranych spośród "obywateli najgodniejszych "w 2/3 przez Sejm i w 1/3 przez Senat. Jeżeli ustępujący prezydent wskazał innego kandydata, wówczas wyboru dokonywali obywatele drogą głosowania powszechnego. Jeżeli ustępujący prezydent nie wskazał innego kandydata- prezydentem zostawał kandydat Zgromadzenia Elektorów;
- okres urzędowania Prezydenta trwał siedem lat;
- czynne prawo wyborcze- do Sejmu: od 24 roku życia, do Senatu: nieokreślone w Konstytucji;
- bierne prawo wyborcze- do Sejmu: od 30 roku życia, do Senatu: nieokreślone w Konstytucji;
- prawo inicjatywy ustawodawczej przysługiwało Rządowi i Sejmowi, jednakże inicjatywa ustawodawcza w sprawach budżetu, kontyngentu rekruta i ratyfikacji umów międzynarodowych należała wyłącznie do Rządu. 

You Might Also Like

0 komentarze

Introwertyczka na Bloggerze Introwertyczka na Wordpressie Introwertyczka na Facebooku Introwertyczka na Google Plus Introwertyczka na Twitterze Introwertyczka na Tumblr Introwertyczka na Youtube Introwertyczka na Pinteresr Weheartit Kanał RSS bloga Introwertyczka na Bloglovin Adres e-mail

Blog ma charakter społecznie użyteczny, co oznacza, że treść w nim zawartą można wykorzystać do celów osobistych. Pamiętaj jednak, aby nie powielać tejże treści na inne strony internetowe.
Własny użytek - TAK ; Kopiowanie na inną stronę - NIE